Zitten is het nieuwe roken: tegenwoordig zitten we meer dan we bewegen!

Aan de ontbijttafel, tijdens de lunch, als we aan het werk zijn op kantoor, onderweg in de auto of de trein, zo zitten we dus verrassend vaak op een dag. Maar wat zijn eigenlijk de gevolgen hiervan? En waarom wordt zitten het nieuwe roken genoemd? Omdat zitten net als roken schadelijk is voor je gezondheid.

Waarom is zitten zo ongezond?

Om deze vraag zo goed mogelijk te beantwoorden is het belangrijk om te kijken wat langdurig zitten nou echt met je doet. Het probleem wat zich hierbij voordoet is dat langdurige inactiviteit je stofwisseling (metabolisme) vertraagt. Zo geeft hoogleraar Erik Scherder aan: ‘We zitten elke dag te lang. In de auto of het openbaar vervoer, op school, op het werk en thuis. Zelfs als je tussendoor voldoende sport’. 

En wat voor effect heeft langdurig zitten op de hersenen? Als je zit is dat meestal om je hersenen te gebruiken, maar gek genoeg werkt langdurig zitten dat juist tegen. Langdurig zitten vermindert namelijk de bloedstroom en de hoeveelheid zuurstof die via je bloedbaan naar je longen gaat. Je hersenen hebben beide nodig om scherp te blijven, dus je concentratievermogen gaat al achteruit naarmate je hersenactiviteit trager wordt. Zo heeft onderzoek aangetoond dat bewegen positieve effecten heeft op hersenziekten als dementie, Alzheimer, Parkinson, ADHD en autisme.

Wat zijn de gevolgen van langdurig zitten?

Het zitten, we staan er eigenlijk te weinig bij stil. Zo vertelt Hidde van der Ploeg, onderzoeker van het VU Medisch Centrum, het volgende daarover: “Als je die spieren niet gebruikt wordt het vet en het suiker uit je bloed minder snel opgenomen en daardoor heb je een hoger risico op hart- en vaatziekten en het ontwikkelen van diabetes’. Oftewel bewegen is noodzakelijk. Hoe langer je stil zit, hoe onrustiger je lichaam wordt. Zo wacht je lichaam vanaf het moment dat je zit eigenlijk continu tot je weer opstaat en in beweging komt. Daarnaast zitten we vaak met een kromme rug, wat zorgt voor een ongelijke druk op de ruggengraat. Dit veroorzaakt uiteindelijk slijtage aan je ruggenwervelschijven, overbelast bepaalde gewrichten en zorgt voor spanning op spieren die zich strekken om zich aan te passen aan de kromme houding van je rug. Deze houding maakt je borstinhoud ook kleiner terwijl je zit. Dit betekent dat je longen zo minder ruimte hebben om uit te zetten als je ademt. En dat is een probleem, omdat het tijdelijk zorgt voor minder zuurstof in je longen en voor de zuivering van je bloed.

Wat doet teveel zitten met je lichaam?

Er is steeds meer bewijs dat dagelijks langdurig zitten een ernstige bedreiging voor de gezondheid kan zijn op de lange termijn. Zo zou je bijvoorbeeld denken dat onze lichamen graag zitten. Echter is het tegenovergestelde waar. Onze lichamen zijn niet gebouwd voor een zittend leven. Het menselijk lichaam is namelijk gebouwd om te bewegen. We moeten ook bewegen zodat ons bloed goed kan doorstromen. Zo zorgt het zitten voor een enorme druk en in die gebieden waar de meeste druk komt, kunnen je zenuwen, bloedvaten en slagaders verstopt raken. De nadelen van langdurig zitten bestaan niet alleen op korte termijn, maar ook zeker ook lange termijn. Recente onderzoeken hebben zelfs aangetoond langdurig zitten kan bijdragen aan diabetes en lever- en nierproblemen. wat een onschuldige gewoonte lijkt kan een grote impact hebben op onze gezondheid.

Gelukkig kun je er genoeg aan doen en zijn er simpele oplossingen voor! Ten eerste als zitten je enige optie is, probeer dan rechtop te zitten. Als zitten niet verplicht is, probeer dan zoveel mogelijk te bewegen. Onthoud vooral dat je lichaam wilt bewegen en niet wilt stilzitten.

Hoe lang zitten Nederlanders ten opzichte van andere Europese landen?

Het wordt veel genoemd het vele zitten van Nederlanders, maar uit onderzoek blijkt dat we ook daadwerkelijk het land zijn dat het langst zit van alle Europeanen.

Dat maakt Nederland dus Europees kampioen zitten. Met maar liefst 32,1% zitten we  ruim boven het gemiddelde van 18,5%. Dat moet veranderen!

Onderzoek laat zien dat spierversterkende oefeningen verspreid over de week het beste effect hebben op je gezondheid. Zo adviseert de wereldgezondheidsorganisatie dan ook om elke dag minimaal 30 minuten actief te zijn. Echter is dit nu veranderd en de beweegrichtlijnen die de wereldgezondheidsorganisatie heeft tegenwoordig zijn:
– Het gaat niet meer om de dagelijkse hoeveelheid van 30 minuten maar om het bewegen per week van 150 minuten
– De grotere nadruk op intensief bewegen, waarbij 150 minuten matig-intensief bewegen gelijk staat aan 75 minuten intensief bewegen.
– Meer versterkende oefeningen bij volwassenen en ouderen (minimaal 2x per week)

Wat kun je doen om jezelf in beweging te houden?

Hiernaast staan een aantal activiteiten met hun bijbehorende MET-waarde (Metabolic Equivalent of Task). Deze waarde geeft aan hoeveel energie een lichaamsactiviteit kost per uur, ten opzichte van je lichaam in ruststand. Dit betekent hoe zwaarder de inspanning, hoe hoger de MET-waarde. Deze MET-waarde wordt gebruikt door de Nederlandse Norm Gezond Bewegen. Deze norm laat zien in hoeverre iemand voldoende beweegt. Zo zou je volgens de norm tenminste 5 dagen per week 30 minuten matig intensief moeten bewegen om een goede gezondheid te behouden. Dit komt neer op activiteiten van een MET-waarde tussen 4 – 6,5.  Wanneer je het totale energieverbruik van een fysieke activiteit wil berekenen dan kan dat met de volgende formule: 
Zo heeft fietsen een MET-waarde van 8. Dit houdt in dat wanneer je bijvoorbeeld 30 minuten fietsen van je werk afwoont en je bijvoorbeeld 80 kilo weegt, je een energieverbruik hebt van 11,2 kcal per minuut. Dit betekent dat je 336 calorieën in een halfuur verbrandt.

Wil je niet zelf je calorieën uitrekenen? Dan kunnen wij dat voor je doen! Zo worden namelijk aan het einde van de maand de kilocalorieën aan de Livemobility app toegevoegd. Op deze manier kun je dus precies zien hoeveel calorieën je per rit verbrandt.

Kun je de veroudering van je lichaam vertragen?

Van zitten word je oud, vertelt Dr. Joan Vernikos, voormalig directeur van de Life sciences division van NASA. Ze heeft veel onderzoek gedaan naar de gezondheidsnadelen van veel en lang zitten. Zo kwam zij erachter dat zwaartekracht een belangrijke rol speelt bij het verouderen van je lichaam. Zo zegt Vernikos: ‘Je lifestyle heeft nog meer invloed op het verouderingsproces dan je leeftijd. De veroudering van het lichaam, en de nadelen die daar het gevolg van zijn, kun je vertragen door te bewegen’. Hierbij kan er gedacht worden aan traplopen, rondjes lopen en uit je stoel komen.

Wat zijn de redenen waarom men geen tijd heeft om te bewegen?

Toch hoor je vaak dat men er geen tijd voor heeft. Mensen pakken de auto, laten boodschappen soms zelfs thuis bezorgen of sponsoren alleen de sportschool maandelijks in plaats van dat ze er ook echt daadwerkelijk gebruik van maken. Dit kost je en meer geld én het zorgt ervoor dat je weinig tot soms zelfs niet beweegt.
Stap een halte eerder uit met het openbaar vervoer, parkeer je auto wat verderop, de trap nemen in plaats van de lift, fiets naar je werk, lunch terwijl je wandelt, staand telefoneren en vergaderen. Kortom de mogelijkheden zijn eindeloos om je activiteit te verhogen zonder dat het je geld of tijd kost!
Werkgevers kunnen het bewegen van medewerkers ook op allerlei manieren bevorderen.

Zo geeft Erik Scherder ook aan: ‘Het optimaliseren van het functioneren van het brein komt de productiviteit en efficiëntie op de werkvloer merkbaar ten goede’. Door te bewegen kun je dus beter functioneren!

En natuurlijk is motivatie hierbij het allerbelangrijkste. Wie wil, zoekt een mogelijkheid. Wie niet wil, zoekt een reden.

Is langdurig zitten nou echt het nieuwe roken?

Als het gaat om de uitspraak dat langdurig zitten net zo schadelijk is als roken dan denk ik dat daar nog meer onderzoek naar gedaan moet worden om zo’n specifieke uitspraak te doen. Wel kan er worden gesteld dat zitten net als roken je gezondheid schaadt. En nu je toch bijna klaar bent met het lezen van dit verhaal kun je gerust even opstaan en je lichaam trakteren op wat beweging!

Tags: